Radio Eemland: overleef het snoepseizoen

Van Halloween tot de oliebollen: tot januari staat er bijna overal iets lekkers. Op het werk, bij de buren en op elke verjaardag. Bij Radio Eemland 1 vertelde ik waarom het zo lastig is om bij één pepernoot te stoppen, en wat je eraan kunt doen (tekst gaat verder onder het fragment).

Geen gebrek aan wilskracht, maar biologie

Elk jaar hoor ik in januari hetzelfde: “Ik weet niet eens hoe het gebeurd is, maar die kilo’s zitten er weer.” Dat heeft weinig met wilskracht te maken en veel met wat er in je lichaam gebeurt.

De suikerachtbaan

Als je iets zoets eet, stijgt je bloedsuiker snel. Je lichaam maakt dan insuline aan, het hormoon dat de suiker uit je bloed haalt en opslaat, onder andere als vet. Na een flinke piek zakt je bloedsuiker weer snel, soms zelfs lager dan waar je begon. Je wordt moe of prikkelbaar en krijgt zin in nog iets zoets. Zo kom je in een achtbaan van pieken en dips.

Waarom het nooit bij één pepernoot blijft

Suiker geeft ook een kleine boost van dopamine, het beloningsstofje in je hersenen. Je brein onthoudt dat, en wil meer. Veel feestlekkernijen, zoals pepernoten, chocoladeletters en oliebollen, combineren suiker en vet. Die combinatie komt in de natuur bijna niet voor en ons brein vindt hem onweerstaanbaar. Je verzadigingssignaal komt er dan slecht doorheen, en je hand gaat bijna vanzelf terug naar de schaal.

Waarom deze maanden extra lastig zijn

Het is donker en koud, en dan heeft je lichaam van nature meer zin in comfortfood. Je bent minder buiten en beweegt minder, terwijl beweging juist helpt om suiker uit je bloed op te nemen. December is bovendien vaak druk, met feestjes en de werkdruk van het jaareinde. Stress verhoogt je cortisol en veel mensen slapen slechter. Na een korte nacht raken je hongerhormonen uit balans: je krijgt meer trek in zoet en vet en voelt minder snel dat je vol zit.

Zo geniet je zonder suikerdip

Je hoeft geen drie maanden te lijnen. Het gaat erom dat je slim kiest.

• Begin met eiwit. Een ontbijt met eieren, kwark of yoghurt met noten houdt je bloedsuiker stabieler, waardoor je later op de dag minder trek in zoet hebt.

• Sla geen maaltijden over om te compenseren. Kom je uitgehongerd op een feestje, dan val je juist op het snoep aan.

• Kies je moment. Geniet bewust van de chocoladeletter op 5 december, en niet van elke pepernoot die toevallig op een bureau staat. Vraag jezelf af: vind ik dit echt lekker, of eet ik het omdat het er ligt?

• Neem een schaaltje, niet de zak. Ga zitten, eet langzaam en proef het echt.

• Ga na het eten even wandelen. Een kwartiertje bewegen helpt je lichaam de suiker beter te verwerken.

• Bescherm je slaap. Een goede nacht is een van de beste remedies tegen snaaitrek.

En voor ouders: maak van snoep liever geen beloning. Dan wordt het voor kinderen minder “speciaal”.

Genieten mag

Het gaat niet om die ene feestdag, maar om alle andere dagen. Als je begrijpt wat er in je lichaam gebeurt, kun je zelf kiezen in plaats van dat het snoep voor jou kiest.

Merk je dat je bloedsuiker, je trek of je gewicht je meer parten speelt dan vroeger, bijvoorbeeld rond de overgang? Neem gerust contact met me op. Samen kijken we wat jouw lichaam nodig heeft.

Daphne Blankestijn is BLCN-gecertificeerd leefstijlcoach en hormoonspecialist. Ze begeleidt mensen bij duurzame leefstijl verandering via Studio Blankestijn in Soest.